İsrail-Türkiyə gərginliyi diplomatik dildən hərbi riskə keçib… – Ekspert
İsrailin Suriyadakı hərbi obyektlərə endirdiyi zərbələr İsrail–Türkiyə münasibətlərindəki gərginliyi diplomatik ritorikadan real hərbi qarşıdurma riskinə yaxınlaşdırıb. ABŞ hər iki müttəfiqi arasında dekonflikt mexanizmi yaratmağa çalışsa da, regionda formalaşan yeni mənzərə Türkiyənin regional güc kimi mövqeyinin möhkəmlənməsini və İsrailin strateji planları qarşısında əsas obstacle çevrildiyini göstərir.
Bunu Sosdem.az-a Yaxın Şərqdə artan gərginliyi, Türkiyə-İsrail hərbi-siyasi balansını və proseslərin geosiyasi arxa fonunu şərh edərkən Milli Cəbhə Partiyasının (MCP) başqan müavini, analitik Vüqar Dadaşov deyib.
“Əsas Məsələ Türkiyənin Regional Güc Kimi Mövqeyinin Möhkəmlənməsidir”
Politoloq gərginliyin dərin səbəblərinə diqqət çəkərək Ankaranın artan çəkisini vurğulayıb:
“İsrail–Türkiyə gərginliyinin əsas səbəbini nə Türkiyənin Suriyadakı hərbi-siyasi mövcudluğu, nə də Qəzza–Fələstin məsələləri ilə izah etmək kifayət deyil. Bunlar gərginliyi artıran faktorlar olsa da, əsas məsələ Türkiyənin Yaxın Şərqdə regional güc və əsas siyasi aktor kimi mövqeyinin möhkəmlənməsidir. Bu isə İsrailin regiondakı uzunmüddətli strateji Böyük İsrail planlarının həyata keçirilməsi qarşısında maneə yaratmasıdır”.
“Vahid Suriya Dövlətinin Formallaşması İsrailin Planlarını Məhdudlaşdırır”
MCP rəsmisi yeni Suriya hökuməti və regional balansla bağlı fikirlərini bölüşüb:
“Türkiyənin yeni Suriya hökumətinin siyasi-hərbi bütövlüyünü və mərkəzi hakimiyyətin gücləndirilməsini dəstəkləməsi İsrailin hərbi və strateji manevr imkanlarını məhdudlaşdırır. Vahid Suriya dövlətinin formalaşması İsrailin hesablamaları qarşısında əsas maneələrdən birinə çevrilir. İranın hərbi imkanlarının zəiflədilməsindən sonra Türkiyənin regional çəkisinin artması yeni güc balansında Ankara faktorunu daha mühüm vəziyyətə gətirib”.
“Türkiyə İlə Birbaşa Qarşıdurma İsrail Üçün Ekzistensial Riskdir”
Şərhçi hərbi balansı və açıq müharibə ehtimalını qiymətləndirib:
“Türkiyə ilə birbaşa hərbi qarşıdurma İsrail üçün son dərəcə risklidir. Türkiyənin NATO üzvlüyü, güclü ordusu və müdafiə sənayesi ilə yanaşı, ‘Məkkə sazişi’ çərçivəsində Pakistanla strateji əlaqələri, Azərbaycanla müttəfiqliyi və Böyük Britaniya ilə strateji tərəfdaşlığı hərbi balansı kökündən dəyişir. İsrailin hava üstünlüyünə baxmayaraq, Türkiyə ilə genişmiqyaslı müharibə Təl-Əviv üçün ekzistensial risklər yaradır. Bu səbəbdən açıq müharibə ehtimalı aşağıdır, lakin nəzarətdən çıxan eskalasiya regional müharibəyə çevrilə bilər”.